Λέξεις απο την Ανωπορογιώτικη "λαλιά"


Αντάρα : ομίχλη
Αραλίκι : η χαραμάδαΒαρβάρα(ανάλογο με τα πολυσπόρια άλλων περιοχών): βρασμένοι καλαμποκόσποροι, όπυ προσέθεταν σταφίδες, καρύδια και ζάχαρη. Το έκαναν και το κάνουν μόνο μια ημέρα τον χρόνο, στην γιορτή της Αγίας Βαρβάρας.
Βασταγάρκες : χοντρά ξύλινα κοντάρια γύρω στα 2 μέτρα και διχάλα στη κορυφή
Βιτσίνα : η γειτόνισσα
Γκαλέτσια : χειροποίητα τσόκαρα απο ξύλο μουριάς συνήθωςΓκαλίνα: η κότα
Γκαργκαλιάνι : λαρύγγι
Γκάργκες : κίσσες ή καλιακούδες
Γκιούμια : τενεκεδένια δοχεία με δύο χερούλια και καπάκι στο στόμιό τους χρησιμοποιούνται για μεταφορά νερού και γάλακτος
Γκιουρλούκια : οι ακαταστασίες σε εξωτερικό χώρο, π.χ χωράφια, μπαξέδες, μαντριά
Γκορτσιά : αγριοαχλαδιά
Γκουγκούτσι : το κοτσάνι του καλαμποκιού, το οπίο, αφού αφαιρούνταν οι καλαμποκόσποροι, ξεραίνονταν και χρησιμοποιόταν για προσάναμα της σόμπας

Γράντζαλα : μικρόρογα στιφόξυνα σταφύλια απο αγριοσταφυλιές
Ζήντοβο : περιοχή με πλατάνια και νερά στη μέση περίπου του δρόμου προς Λιβαδιά
Καλντερίμια : λιθόστρωτοι δρόμοιΚανταριό - κανταριά : το φυτό "σπαθόχορτο". Ξεραίνονταν και σερβίρονταν κυρίως σαν ρόφημα. Πολλοί, το έβαζαν σε ελαιόλαδο ("σπαθόλαδο") και είτε το έπιναν για την θεραπεία του έλκους στομάχου και δωδεκαδακτύλου, είτε το επάλειφαν εξωτερικά σε πληγές και σε δερματικές παθήσεις. Γενικά, οι θεραπευτικές του ιδιότητες, ήταν και είναι γνωστές και αναγνωρίσιμες από τους Πορογιώτες.
Καπίνκες : Βατομουριές, βατσινιές
Καραγάτσια : φτελιές
Καρτούνκες : κουρεμένα κεφάλια
κατσαμάκι: βρασμένο καλαμποκάλευρο, όπου πρόσθεταν τηγανισμένο λουκάνικο, τσιγαρίδες και τυρί φέτα. Συνήθως τρωγόταν τα χειμωνιάτικα πρωινά. Κάποιοι, το φτιάχνουν ακόμη και τώρα. Κιντέατα: φαγητό με τσουκνίδες και καλαμποκάλευρο
Κιουσάφι : κομπόστα με σταφίδες, κράνα ξερά και δαμάσκηνα
Κότσινα : ξύλινη κατασκευή όπου μεγάλωνε το γουρούνι
Κουκουμιάφκα : η κουκουβάγια
Κουμπάκια : καρποί καλαμποκιού
Κούσκρα : η συμπεθέρα
Λαγκίδες : οι λουκουμάδες
Λίπα : τοποθεσία Ν.Δ του Αη ΓιώργηΜαντζιάφκα: η σκουρόχρωμη, η μαύρη
Μαξούλια : τα φύλλα καπνού μεταξύ πατόφυλλων και κορφών καπνός καλής ποιότητας
Ματάνι ή αριάνι : το ξυνόγαλαΜατσαρόκι ή μαρόκι: μικρό γατάκι
Μάτσκα : η γάτα
Μιντίτα : πίτα με ταίδια υλικά της πλέσκας, μόνο που ανακατεύονται με τη ζύμη.
Μισάλια : μεγάλα χρωματιστά πάνινα τραπεζομάντηλα
Μούτσκα : η μορφή : κυρίως για άτομα που παίρνουν θυμωμένο ύφος
Μπαρμπούγκες : στρόγγυλοι, μικροί κατάμαυροι καρποί
Μπαρτάκινα : είδος δαμασκήνων

Μπελλός: τα σύννεφα που σηματοδοτούν κλιματολογικά για αέρα
Μπομπότα : καλαμποκίσιο ψωμί
Μπουκλούκια : άχρηστα πράγματα γενικώς
Μποχτσάς : αυτοσχέδια τσάντα, συνήθως από παλιό κιλίμι, για το χωράφι
Ντένκια : δέματα καπνού
Ντισκαράτες ή Κακαράσκες : οι ακαθαρσίες των αμνοεριφίων
Ντουμούζης : ο αιμοβόρος
Όγκαρ : παιχνίδι με χοντρά ξύλα και ενα κουτί κονσέρβας
Παναγώμι : το επιπρόσθετο φορτίο, πέραν του κανονικού, στα υποζύγια.
Παντζία : η αράχνη, παντζίες : οι ιστοί της αράχνης
Παρλιόκι : νεογέννητο γαϊδουράκι
Παρτάλια : κουρέλια
Πατάρνιτσα : κατασκευή πάνω σε μεγάλα δέντρα με ξύλα και φτέρη
Πατλάκια ή πουπουσάγκες : ποπ κόρν
Πατσαλίνα : θηλυκό γαϊδούρι


Πετιμέζι: πολτός από σταφύλι και ζάχαρη

Πιρπιρίμια: γλυστρίδα
Πλέσκα : πίτα από καλαμποκάλευρο, τυρί και πράσα ή φρέσκα κρεμμυδάκια ή χόρτα. Συνοδεύεται πάντοτε από το "ματάνι"
Πουλιάνες : μεγάλες επίπεδες ακαλλιέργητες εκτάσεις
Πράτσκες : μικρά ξερά κλαράκια δένδρων, που χρησιμοποιούνται για προσανάμματα

Ρετσέλι: γλυκό κουταλιού από ώριμο σύκο (συνήθως)
Ριγαζόμ : δροσιστικό ρόφημα με νερό, ξύδι και ζάχαρη, που έπαιρναν στο χωράφι για να ξεδιψούν
Σαβάκι : παράκαμψη νερού στο πότισμα

Σακοράφα: μεγάλη βελόνα, στην οποία περνούσαν το "σιτζίμι" και έραβαν το δέμα του ξερού καπνού στην δεματοποίηση.
Σίνι : μεγάλο χάλκινο ταψί που συχνά χρειαζόταν γάνωμα
Σίνια : ο χώρος του στήθους μέχρι το ζωνάρι του παντελονιού, ένα είδος μάρσιπου

Σιντζίρια: μισόστεγνα ράμματα καπνού, που έβγαζαν από τα σκέλια για εξοικονόμηση χώρου και τα κρεμούσαν σε καλύβες.
Σιουτσάλα : ξύλινη, ίσια βέργα για άπλωμα φύλλων πίτας ή μπακλαβά.
Σιτζίμια : πολύ χοντός σπάγγος , σχεδόν σχοινί
Σκέλια : ξηραντήρια καπνού
Σλάμα : άχυρο σίκαλης
Τζάμα ντι μάρι : ζωμός απο λάχανο τουρσί
Τζίρ : υπόλειμμα απο το στράγγισμα τυριού
Τιρλίκια : πλεκτά μάλλινα καλτσάκια μέχρι τον αστράγαλο
Τουτσινίτσα : γλυστρίδα
Τραφλάκια : η διάρροια
Τρούφκες : ακαθαρσίες της αγελάδας
Τσαλάζια : οι ακαταστασίες
Τσαλιά : μεγάλοι θάμνοι με τρομερά μεγάλα αγκάθια στον κορμό τους και στα κλαδιά
Τσερεκές : θολωτό σιδερένιο κατασκεύασμα με στάχτη και κάρβουνα αναμένα που έμπαινε πάνω στο μεγάλο ταψί πίτας ή μπακλαβά

Τσαλχαμάς: πετιμέζι από σταφύλι, αραιωμένο με νερό
Τσεσμές : το μπρίκι για τον ελληνικό καφέ

Τσιγαρίδες: το παχύ μέρος του γουρουνιού, που το φύλαγαν χωριστά και το τσιγάριζαν για να προστεθεί στο "κατσαμάκι".



Τσιλιές : σπάγγος τυλιγμένος σε στερεό ξύλο 20 : 25 εκατοστών
Τσιλμπούρι : φαγητό όπου σε βραστό νερό, σπανε αβγά και μόλις βράσουν, προσθέτουν τσιγαρισμένο σε λάδι, κοκκινοπίπερο (σχεδόν ανάλογο με τα αβγά ποσέ).
Τσιπίσκα : επιστόμιο του Ζουρνά
Τσόπκα : αυτοσχέδιο βούλωμα μπουκαλιού, συνήθως από ξερό "γκουγκούτσι"
Τσούσκα : η καφτερή πιπεριά
Χαρμπόλα : ροχάλα
Χάσκο(ψωμί) : άσπρο σταρένιο ψωμί
Χούτα: η χαζή

Ακολουθήστε μας στο Google News

Google News <-----Google News

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Πόση ομορφιά ! : Το λιμανάκι Μανδρακίου, το χωριό, η λίμνη Κερκίνη και το όρος Κερκίνη!

Τραγωδία στo Χαρωπό, νεκρό μωράκι 8 μηνών.

Νέα

Φωτογραφία της ημέρας

Εορτολόγιο

  • Άγιος Βλάσιος επίσκοπος Σεβαστείας, 11 Φεβρουαρίου
    Λαιμὸν Βλάσιος ἐκκοπεὶς διὰ ξίφους,Ἀλγοῦσι λαιμοῖς ῥευμάτων εἴργει βλάβας.Ἑνδεκάτῃ Βλασίου τάμεν αὐχένα χαλκὸς ἀτειρής.Ο Άγιος Βλάσιος έζησε στα χρόνια του αυτοκράτορος Λικινίου (308 - 323 μ.Χ.)....
    Feb-10 - 2025 | More ->

  • Αγία Θεοδώρα η Βασίλισσα, 11 Φεβρουαρίου
    Θεοδώραν Ἄνασσαν εὐσεβεστάτην,Χριστὸς Βασιλεὺς ἀξιοῖ θείου στέφους.Η Αγία Θεοδώρα, η βασίλισσα, γεννήθηκε στην Έβεσσα της Παφλαγονίας, το 815 μ.Χ., από ευσεβείς γονείς, τον δρουγγάριο Μαρίνο και την...
    Feb-10 - 2025 | More ->

  • Άγιος Γεώργιος ο Νεομάρτυρας εκ Σερβίας, 11 Φεβρουαρίου
    Γεωργιος δὲ μὴ τὸ πῦρ δειλιάσας,Ἀπυρπόλητος ἐν πυρὶ διαμένει.Ο Άγιος Νεομάρτυς Γεώργιος γεννήθηκε στην πόλη Κράτοβα της Σερβίας από γονείς ευσεβείς, τον Δημήτριο και τη Σάρρα. Από πολύ μικρή ηλικία...
    Feb-10 - 2025 | More ->

Σαν σήμερα



Φωτογραφίες

Βίντεο

Πρόσωπα

  • Ιωάννης Θ. Μανασσής
     Πρόσωπα | Επιλογή ανά θέμα | Τελευταίες αναρτήσειςΣτην Άπω Ανατολή, στην αιματοβαμμένη Κορέα, στο Στρατιωτικό Νεκροταφείο του Πουσάν (Μπουσάν), υπάρχει ένας τάφος και ένα...
    Feb-03 - 2025 | More ->

  • Κωνσταντίνος Δούμπας
    Πρόσωπα | Επιλογή ανά θέμα | Τελευταίες αναρτήσειςΚωνσταντίνος Θεόδωρος (από το 1917 έως το 1919, Γκράφον) Ντούμπα (17 Ιουνίου 1856 - 6 Ιανουαρίου 1947), ήταν...
    Feb-02 - 2025 | More ->

  • Νικόλαος Δούμπας
    Πρόσωπα | Επιλογή ανά θέμα | Τελευταίες αναρτήσειςΟ Νικόλαος Δούμπας (Nikolaus Dumba,* 24 Ιουλίου 1830 στη Βιέννη; † 23 Μαρτίου 1900 στη Βουδαπέστη) ήταν Έλληνο-αυστριακός,...
    Feb-02 - 2025 | More ->

Συνταγές

  • Χριστουγεννιάτικα τρουφάκια
     Υλικά1 κουταλιά της σούπας βούτυρο400 γρ. ζαχαρούχο γάλα¼ φλιτζανιού κακάο σε σκόνη1 φλιτζάνι για πασπάλισμα (μπορείς να χρησιμοποιήσεις τρούφα σοκολάτας, θρυμματισμένους ξηρούς καρπούς ή ό,τι...
    Dec-21 - 2024 | More ->

  • Χριστουγεννιάτικη χήνα γεμιστή
     Υλικά1 ολόκληρη χήνα (3 1/2 κιλά σε βάρος)1 Κnorr «Σπιτικός» Ζωμός για Βοδινό4 ατομικά ψωμάκια (της προηγούμενης ημέρας)4 κ.σ. μαργαρίνη2 κρεμμύδια ξερά, ψιλοκομμένα150 γρ. αποξηραμένα...
    Dec-18 - 2024 | More ->

  • Κανελογλυκό σοκολάτας
     Υλικά(για παραλληλόγραμμο σκεύος 28×6εκ)Για το σιρόπι:100 ml νερό2 κουταλιές σούπας μέλι4 στικς κανέλαςΓια την μους κανέλας:500 γρ. κρέμα φυτική500 γρ. μασκαρπόνε80 γρ. κακάο150 γρ. αχνή...
    Dec-16 - 2024 | More ->

ΓηΤονια

Χαμένες Πατρίδες

  • Παναγία Σουμελά
     Ο Ελληνισμός της Μικράς Ασίας - Τελευταίες αναρτήσειςΗ Ιερά Μονή Παναγίας Σουμελά είναι ένα από τα πιο σημαντικά χριστιανικά μνημεία στην Τουρκία και αποτελεί σύμβολο της Ορθόδοξης...
    Oct-20 - 2024 | More ->

  • Τραπεζούντα
    Ο Ελληνισμός της Μικράς Ασίας - Τελευταίες αναρτήσεις καὶ ἦλθον ἐπὶ θάλατταν εἰς Τραπεζοῦντα πόλιν Ἑλληνίδα οἰκουμένην ἐν τῷ Εὐξείνῳ Πόντῳ, Σινωπέων ἀποικίαν, ἐν τῇ Κόλχων χώρᾳ....
    Oct-14 - 2024 | More ->

  • Το Ελληνικόν Φροντιστήριον Τραπεζούντος
     Τα εγκένια του νέου κτιρίου του σχολίουΤο Ελληνικόν Φροντιστήριον Τραπεζούντος ήταν σχολείο της ελληνικής παροικίας της Τραπεζούντας. Στο σχολείο αυτό η χρήση της ποντιακής διαλέκτου ήταν...
    Mar-24 - 2023 | More ->

Ρετρό

Σιδή Ρόκ Άστρο

Ο χαζός του χωριού